Wim Hogenkamp was een veelzijdig artiest die in de Nederlandse theaterwereld een opvallende plek wist te veroveren. Hij was acteur, zanger, tekstschrijver en cabaretier, maar ook iemand die voortdurend nieuwe ideeën leek te hebben. Zijn carrière bracht hem op televisie, in films, op het podium en uiteindelijk achter de schermen van zijn eigen theaterrestaurant in Amsterdam. Toch kreeg zijn levensverhaal een einde dat tot op de dag van vandaag vragen oproept.
Hogenkamp werd op 14 juni 1947 geboren in Groningen. Aanvankelijk werkte hij onder meer in de reclame, maar na toneellessen van actrice Fien Berghegge begon hij kleine rollen te spelen. In de jaren zeventig kreeg hij steeds meer bekendheid. Zo was hij te zien in de televisieserie Q & Q en speelde hij ook in Sil de Strandjutter. Op het witte doek verscheen hij onder meer in A Bridge Too Far van Richard Attenborough en in Pastorale 1943 van Wim Verstappen.
Maar Hogenkamp wilde duidelijk meer dan alleen acteur zijn. Hij ontwikkelde zich tot tekstschrijver en zanger en schreef voor verschillende bekende artiesten. Zijn naam werd onder andere verbonden aan Liesbeth List, Adèle Bloemendaal, Marjol Flore, Robert Paul, Katrien Devos en Ria Valk. Een van zijn bekendste teksten was De mallemolen, waarmee Heddy Lester in 1977 Nederland vertegenwoordigde op het Eurovisie Songfestival.
Ook als uitvoerend artiest bouwde Hogenkamp een eigen reputatie op. Hij bracht albums uit en kreeg erkenning voor zijn werk. In 1981 ontving hij een Edison voor Heel gewoon. In de theaterwereld was zijn ambitie ondertussen minstens zo groot. In Amsterdam werd hij de drijvende kracht achter theaterrestaurant De Suikerhof, waar hij niet alleen zelf optrad, maar ook ruimte wilde bieden aan andere artiesten.
Vanaf 1987 had hij bovendien zijn eigen theatergezelschap, Wim Hogenkamp & Partners. Daarmee wilde hij nieuwe acteurs en artiesten helpen om meer bekendheid te krijgen. Hogenkamp was iemand die verschillende werelden met elkaar verbond: muziek, cabaret, televisie en theater. Zijn creativiteit leek nauwelijks grenzen te kennen.
Toch waren de laatste jaren van zijn leven veel moeilijker. In de jaren tachtig kreeg hij te maken met mislukte theaterprojecten en depressies. Ook kreeg hij de diagnose aids. Ondanks die zware omstandigheden bleef hij werken. In zijn laatste levensfase was hij bezig met memoires die de titel Pas op, je hebt hem nog nodig zouden krijgen. Het boek moest zijn eigen verhaal vertellen, maar hij kreeg niet de kans om het af te maken.
Op 5 februari 1989 ging het definitief mis. Hogenkamp werd op 41-jarige leeftijd dood aangetroffen in zijn woning in Amsterdam. Hij was door twee schoten om het leven gekomen. Wat er precies was gebeurd, is nooit opgehelderd. Juist die onduidelijkheid maakte zijn zaak door de jaren heen tot een van de meest raadselachtige verhalen rond een Nederlandse theaterpersoonlijkheid.
Bijzonder en tegelijk beklemmend was bovendien de manier waarop Hogenkamp werd gevonden. Hij was in Q & Q ooit in de rol van een lijk te zien geweest. Toen hij jaren later daadwerkelijk dood in zijn woning werd aangetroffen, bevond zijn lichaam zich volgens berichten in precies dezelfde houding als in de televisieserie. Dat bizarre detail maakte de zaak nog moeilijker te bevatten.
De politie kreeg nooit alle antwoorden en ook het programma Opsporing Verzocht besteedde meerdere keren aandacht aan de zaak. Er kwamen theorieën en mogelijke aanwijzingen voorbij, maar een definitieve oplossing bleef uit. Nabestaanden bleven daardoor achter met vragen die niet zomaar verdwenen.
Ook televisieprogramma’s keerden later terug naar het verhaal. In Het Zesde Zintuig: Plaats Delict werd de zaak opnieuw onderzocht. Paragnosten bogen zich over de gebeurtenissen en kwamen met verschillende ideeën over wat er rond Hogenkamps overlijden zou kunnen zijn gebeurd. De bijzondere houding waarin hij was gevonden, speelde daarbij opnieuw een rol.
Jaren later krijgt Hogenkamp opnieuw aandacht dankzij een biografie van schrijver Marc Didden. Voor het boek reconstrueerde Didden zijn leven aan de hand van documenten en gesprekken met mensen die hem persoonlijk hadden gekend. Onder hen bevinden zich Gerrie van der Klei, Heddy Lester, Robert Paul en Ria Valk. Daardoor verschuift de aandacht niet alleen naar de laatste uren van Hogenkamp, maar ook naar de artiest die hij gedurende zijn korte, intense leven was.
In 2026 kwamen bovendien vijftien nooit eerder gepubliceerde liedteksten van Hogenkamp boven water. De teksten stonden op oude cassettebandjes die zijn vaste begeleider Rob Roeleveld tijdens het opruimen van zijn archief ontdekte. De vondst kreeg een plaats in het boek Het verschijnsel Wim Hogenkamp. De teksten geven opnieuw een blik op onderwerpen die hem persoonlijk bezighielden, waaronder zijn biseksualiteit, eenzaamheid en zijn leven met aids.
Zo krijgt het verhaal van Wim Hogenkamp steeds opnieuw een nieuwe laag. Hij blijft niet alleen de man die bekend werd door De mallemolen, zijn theaterwerk en zijn optredens. Achter de artiest zat een veelzijdige persoonlijkheid die nog volop bezig was met plannen, teksten en herinneringen toen zijn leven abrupt eindigde.
En juist daarom blijft het verhaal zo hardnekkig terugkeren. Zijn carrière was kleurrijk en veelzijdig, maar zijn laatste hoofdstuk bleef onaf. De memoires die hij zelf wilde schrijven kwamen er niet. De omstandigheden rond zijn dood werden nooit volledig opgehelderd. Wat overblijft, is het beeld van een talentvolle artiest met een kort maar intens leven, en een raadsel dat zelfs tientallen jaren later nog altijd tot de verbeelding spreekt.
