De oude Egyptische kunst staat bekend om zijn kenmerkende stijl: hoofden in profiel, ogen naar voren gericht, torso’s recht van voren en benen in profiel. Hoewel het misschien primitieve kunst lijkt, is er een duidelijke verklaring voor die geworteld is in de oude Egyptische religie, geschriften en wereldvisie. Deze artistieke stijl volgde strikte regels die eeuwenlang onveranderd bleven.
De profielweergave van het hoofd maakte identificatie gemakkelijker, terwijl de frontale weergave van de ogen zorgde voor een betere visuele helderheid. De torso werd frontaal getoond om beide schouders te tonen, en de benen in profiel gaven efficiënt beweging en ondersteuning weer. Deze methode was niet bedoeld om de werkelijkheid weer te geven, maar om een duidelijk, begrijpelijk beeld te schetsen van iemands functie en rol.
De Egyptenaren maakten geen onderscheid tussen kunst en schrift. Hun muurschilderingen en tempelgravures waren niet louter decoratief – het waren verhalen. Elke afbeelding vertelde een verhaal, waarin werd uitgelegd wie er werd afgebeeld, wat ze deden en wat hun rol in het hiernamaals was. Deze visuele verhalen gingen meer over communicatie dan over esthetiek.
Het gebruik van profielfiguren vereenvoudigde ook het tekenproces en maakte het gemakkelijker om handelingen te herkennen. Vooral bij het afbeelden van goden dienden deze kunstwerken als boodschappen aan de goden. De vereenvoudigde figuren zorgden voor helderheid in hun verhaal.
De Egyptenaren misten perspectief niet; ze beeldden het alleen anders af. Hoe hoger of belangrijker een figuur was, hoe groter hij leek. Farao’s werden als de grootste afgebeeld, terwijl dienaren en vijanden kleiner werden afgebeeld. Goden konden zelfs groter dan de farao worden afgebeeld, wat hun belang aangaf.
Deze artistieke stijl werd voornamelijk gebruikt voor rituele doeleinden, maar na verloop van tijd toonden sommige Egyptische kunstenaars hun vermogen om realistische portretten te maken. Bewijs hiervan is te vinden in de zeer gedetailleerde Fajoemportretten uit de Romeinse tijd.
Interessant genoeg was het gebruik van profielen niet uniek voor de Egyptenaren; ook andere oude culturen, zoals de Sumeriërs en de Assyriërs, waren voorstander van deze aanpak. De voorkeur voor profielkunst was deels te danken aan de eenvoud en de beperkingen van het medium, waardoor het gemakkelijker was om op vlakke oppervlakken af te beelden.
Bij de kunst van het oude Egypte ging het dus niet om realisme, maar om het overbrengen van betekenis en toegankelijkheid. Daarbij werd gebruikgemaakt van een consistente visuele taal die was ontworpen voor rituele verhalenvertelling.
